Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Ta witryna używa plików cookie. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Możesz je w każdej chwili zmienić. Szczegóły znajdziesz w polityce plików cookie.
 

CCS – fakty, opinie, perspektywy

 

Znaczącą wysokość redukcji emisji gazów cieplarnianych będzie można osiągnąć dzięki czystym technologiom węglowym. Aktualnie najczęściej rozpatrywaną jest technologia wychwytywania i składowania dwutlenku węgla – CCS, choć nie jest ona jeszcze nigdzie stosowana w energetyce na skalę przemysłową.

Zgodnie z zapisami dokumentu "Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku" krajowe zasoby węgla stanowić będą podstawowe paliwo dla elektroenergetyki systemowej.

Stanisław Tokarski
Stanisław Tokarski, Wiceprezes Zarządu ds. strategii i rozwoju TAURON Polska Energia S.A.

Fakt ten wynika z dotychczasowej struktury sektora energetycznego, opartego na konwencjonalnych metodach spalania paliw kopalnych – aktualny udział węgla kamiennego i brunatnego, według danych za trzy kwartały bieżącego roku, w produkcji energii elektrycznej wynosi ponad 87 proc. Taka struktura kształtowana była przez dziesięciolecia i nie jesteśmy w stanie zmienić jej w najbliższym czasie.

Przyjęty przez Parlament Europejski w grudniu 2008 r. pakiet energetyczno-klimatyczny zobowiązuje kraje członkowskie m.in. do redukcji emisji gazów cieplarnianych o 20 proc. poniżej poziomu z roku 1990. Największy udział w emisji tych gazów ma dwutlenek węgla. W Polsce w roku 2010 emisja CO2 stanowiła 82,8 proc. całkowitej emisji gazów cieplarnianych, a ponad
50 proc. pochodzi z przemysłu energetycznego.

 Znaczącą wysokość redukcji emisji gazów cieplarnianych będzie można osiągnąć dzięki czystym technologiom węglowym. Aktualnie najczęściej rozpatrywaną jest technologia wychwytywania i składowania dwutlenku węgla – CCS, czyli Carbon Capture and Storage, choć nie jest ona jeszcze nigdzie stosowana w energetyce na skalę przemysłową.

 

Polska, jako kraj członkowski Unii Europejskiej, uczestnicząc w tworzeniu wspólnotowej polityki energetycznej, powinna realizować jej główne cele, uwzględniając jako priorytet zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska oraz specyficzne warunki krajowe. Stosowanie zapisów prawa UE wynikających z prowadzonej polityki w zakresie ochrony środowiska, stanowi ogromne wyzwanie dla energetyki węglowej, a obciążenie kosztami emisji gazów cieplarnianych znajdzie odzwierciedlenie w cenach energii elektrycznej.

W 2009 roku ogłoszono konkurs w ramach strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”. Celem programu jest opracowanie rozwiązań technologicznych, których wdrożenie przyczyni się do osiągnięcia założeń „strategii 3x20”. Program strategiczny obejmuje cztery priorytetowe zadania badawcze, w tym „Opracowanie technologii dla wysokosprawnych zero-emisyjnych bloków węglowych zintegrowanych z wychwytem CO2 ze spalin”.

Zadanie prowadzone jest od maja 2010, zakończenie prac planuje się na kwiecień 2015 r. i ma na celu przygotowanie wprowadzenia do polskiego systemu wytwarzania energii elektrycznej prawie zeroemisyjnego bloku węglowego o wysokiej sprawności. Realizacja zadania badawczego oraz konieczność potwierdzenia technicznych możliwości redukcji emisji dwutlenku węgla z bloków energetycznych wymagała przejścia ze skali laboratoryjnej do skali pilotowej prowadzonych badań.

TAURON Polska Energia oraz TAURON Wytwarzanie, przy współudziale instytucji naukowo-badawczych, zaprojektowały i wybudowały dwie instalacje pilotowe, na których już od ponad pół roku, prowadzone są badania w jednostkach TAURON Wytwarzanie – Elektrowni Łazika i Elektrowni Łagisza. W Elektrowni Łaziska pracuje instalacja aminowego usuwania CO2 ze spalin, w Elektrowni Łagisza do bloku 460 MW podłączona jest instalacja pilotowa wykorzystująca metodę zmiennociśnieniową.

Testy w warunkach przemysłowych pozwalają określić wpływ podstawowych parametrów pracy na sprawność procesu, dają możliwość uzyskania wiedzy technicznej i danych w czasie rzeczywistym. Wyniki prowadzonych badań przyczynią się do optymalizacji układów usuwania CO2 ze spalin oraz opracowania założeń procesowych do budowy tego typu instalacji w większej skali. Kolejnym wyzwaniem, jakie przed nami stoi, jest zagadnienie związane ze składowaniem bądź przetwarzaniem CO2 – choć coraz częściej mówi się o tym drugim kierunku.


 

Ograniczenie poziomu emisji gazów cieplarnianych jest jednym z celów strategicznych Grupy TAURON.

Dariusz Lubera
Dariusz Lubera, prezes zarządu TAURON Polska Energia S.A.

Obecnie ponad 90 proc. energii wytwarzanej przez Grupę TAURON pochodzi z węgla kamiennego. Mimo dywersyfikacji portfela wytwórczego, paliwo to jeszcze przez wiele lat będzie stanowiło podstawę produkcji energii, dlatego musimy rozwijać czyste technologie węglowe. Z jednej strony stawiamy na wysokosprawne i ekologiczne jednostki węglowe, z drugiej zaś inwestujemy w badania nad wychwytywaniem dwutlenku węgla.

Mimo zmieniających się warunków finansowania technologii CCS i toczącej się dyskusji na temat jej efektywności, jesteśmy przekonani, że zdobyte w tym zakresie kompetencje przyczynią się do osiągnięcia celów niskoemisyjnych. Dlatego już dziś Grupa TAURON buduje związane z tym know how. Ponieważ technologia ta nie była stosowana do tej pory nigdzie na skalę przemysłową, badania nad nią są jedyną drogą sprawdzenia jej i dopracowania szczegółów – minimalizując m.in. jej wpływ na obniżenie efektywności bloków węglowych.

Z tego też powodu TAURON, jako pierwsza spółka energetyczna w Polsce, prowadzi, przy współpracy z przedstawicielami środowiska naukowego, prace badawcze nad wychwytywaniem dwutlenku węgla ze spalin. Kluczowym przedsięwzięciem w tym obszarze są pilotowe przewoźne instalacje do wychwytu CO2, które działają obecnie w elektrowniach Grupy TAURON. W kwietniu tego roku w Grupie TAURON rozpoczęła pracę pilotowa instalacja aminowego usuwania dwutlenku węgla ze spalin. To projekt badawczy prowadzony przy współpracy Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla. Instalacja pilotowa TAURONA jest pierwszym tego typu urządzeniem w Polsce, przewidzianym do badań procesu usuwania CO2 z rzeczywistych spalin bloku węglowego przy wykorzystaniu absorbcji chemicznej. Obecnie instalacja działa na terenie Elektrowni Łaziska, współpracując z konwencjonalnym blokiem 200 MW. W Elektrowni Łagisza realizowany jest wspólnie z Politechniką Częstochowską podobny proces badawczy – sekwestracji CO2 ze spalin kotła fluidalnego metodą zmiennociśnieniową. Metoda ta – podobnie jak absorbcji chemicznej, którą stosujemy w pierwszej wspomnianej instalacji – również nie była dotychczas testowana na rzeczywistym obiekcie w skali pilotażowej na świecie.

Dużym atutem naszych instalacji jest również fakt, że dzięki unikatowemu – mobilnemu – rozwiązaniu w systemie zabudowy kontenerowej, możliwe jest ich szerokie zastosowanie na wielu różnych obiektach energetycznych należących do Grupy TAURON. Instalacja działająca dziś w Łaziskach na przykład już za kilka miesięcy zostanie przewieziona do Elektrowni Jaworzno III, gdzie będą prowadzone badania na spalinach z kotła fluidalnego. Po zakończeniu realizacji zadania badawczego jednostka pilotowa dalej będzie mogła być wykorzystywana do badań także na innych blokach energetycznych, ułatwiając tym samym wdrażanie instalacji wychwytywania CO2 na skalę przemysłową.

Warto też dodać, że TAURON uczestniczy również w opracowaniu technologii dla wysokosprawnych zero-emisyjnych bloków węglowych zintegrowanych z wychwytem CO2 ze spalin oraz w opracowaniu technologii zgazowania węgla dla wysokoefektywnej produkcji paliw i energii elektrycznej. Grupa bierze również udział w pracach dotyczących zgazowania węgla.